Schrikken als je in slaap valt: waardoor komt het en hoe ga je ermee om?

Schrikken bij het inslapen: een herkenbaar en frustrerend fenomeen

Schrikken precies op het moment dat je (bijna) in slaap valt. Voor mensen die vaak slecht slapen is het een frustrerend fenomeen. Slaap- en ervaringsdeskundige Eef Swillens legt aan de hand van dit interessante en waardevolle artikel uit waar deze schok vandaan komt en – nog veel belangrijker – hoe je ermee omgaat.

Begeleiding door Eef Swillens

Eef Swillens heeft een aantal plekken vrij in haar agenda om mensen te begeleiden. Mocht je hier interesse in hebben dan kun je een berichtje sturen naar eefswillens@gmail.com. De intake is altijd gratis en vrijblijvend.

Wat slapeloosheid met je beleving kan doen

Als je met langdurige slapeloosheid te maken hebt, kun je in aanraking komen met tot dan toe onbekende gedachten, emoties, sensaties en ervaringen.

De schok bij het inslapen: een persoonlijke ervaring

De meest ongelukkige ervaring was die waarin ik geconfronteerd werd met een enorme schok in mijn lijf, ter hoogte van het middenrif, exact op het moment dat ik eindelijk rustig in slaap leek te vallen. Ongelofelijk dat ik er dan zo plots uit werd gerukt. Het leek alsof er een pot adrenaline openbarstte ter hoogte van mijn middenrif, die mij in een split second compleet hyperalert en klaarwakker maakte. Weg mooie kans, weg slaperigheid. Erg ongemakkelijk en frustrerend.

Hypnagoge schok: een normaal verschijnsel bij goede slapers

In de wereld van de goede slaper gebeurt dit ook, maar dan is het er een van een andere aard. Het is een natuurlijk en bekend fenomeen dat bij iedereen kan voorkomen, met de naam ‘hypnagoge schok’.

Hoe het brein ontspanning kan interpreteren als ‘vallen’

Deze wordt in verband gebracht met het inzetten van ontspanning van de spieren bij het inslapen. Deze ontspanning wordt op dat moment door het onderbewuste brein geïnterpreteerd als een té plotselinge verslapping en mogelijk gezien als letterlijk ‘vallen’. Dat geeft dan de schokreactie.

Het verschil bij langdurige slapeloosheid

In de ervaringen van de langdurig slapeloze is het nét even iets anders. Er gebeurt iets overeenkomstigs, maar dan vanuit een andere bron.

Focus op slaap en de onbewuste spanning

Je zult het herkennen dat je in een periode van langdurige slapeloosheid de gewoonte ontwikkelt om te focussen op slaap en alles wat daarmee te maken heeft.

Wanneer aandacht het inslapen onder druk zet

Onbewust volgen we met aandacht het proces waar we zo hevig naar verlangen: het moment van in slaap vallen. We zetten daarmee een onbewust autonoom proces, het inslapen, onder druk.

Het onderbewustzijn dat ‘helpt’ maar juist stoort

Maar ons autonome onderbewustzijn doet dat juist wél, eenvoudigweg doordat het al wat langer van ons heeft meegekregen dat slapen ‘een ding’ is geworden.

De schok als goedbedoeld signaal

Ikzelf ben het destijds in mijn herstelproces gaan zien als een goedbedoeld signaal van het onderbewustzijn.

Waarom deze ervaring zo frustrerend kan zijn

Uiteraard ervaren we dit als ongemakkelijk en frustrerend. Gevoelens van moedeloosheid kunnen deze ervaring versterken en onbedoeld langer doen voortduren.

Wat helpt níét: voorkomen, negeren of analyseren

We kunnen het niet voorkomen. Als het er is, is het er. Het is niet te negeren, noch weg te drukken.

Wat wél helpt: geen reactie en vertrouwen

De beste reactie is in wezen géén reactie, oftewel er geen aandacht aan geven en er geen analyses of verklaringen aan koppelen.

Terugkeren naar ontspanning na de schrik

Nadat je je even herschikt, comfortabel gaat liggen en even ruim ademhaalt om de situatie wat te ontluchten en te ontspannen, kun je je aandacht bewust op iets anders richten.

The beginner’s mind: elke minuut is nieuw

Mindfulness spreekt over ‘the beginner’s mind’, wat zoveel wil zeggen als terugkeren in dit moment. De schok is voorbij en behoort tot de verleden tijd. Geef het terugkomen van ontspanning rustig een nieuwe kans.